Rehberler
Mirasta gayrimenkul değerlemesi
Taşınmaz mirasçılara geçtiğinde değeri hakkında bağımsız bir görüş; vergi beyannamesinde, mirasçılar arasındaki paylaşımda ve gerektiğinde ortaklığın giderilmesinde sağlam bir dayanak sunar.
Yayın 20 Ekim 2026 · 3 dk okuma
Değerleme sürecin neresinde yer alır
Türkiye’de taşınmazı bulunan bir kişi vefat ettiğinde taşınmaz mirasçılarına geçer. Mirasçıların taşınmazı adlarına tescil ettirebilmesi, satabilmesi ya da aralarında paylaşabilmesi için genellikle birkaç adımın tamamlanması gerekir. Değerleme bu adımların yerini tutmaz; mirasçılara ve danışmanlarına, kararlarını dayandırabilecekleri bağımsız bir değer sunar.
Bu rehber süreci genel hatlarıyla anlatır. Hukuki ve vergisel konuları bir avukat ya da mali müşavirle görüşmeniz gerekir.
Mirasçılık belgesi
İlk belge, mirasçıları ve miras paylarını gösteren mirasçılık belgesidir; mahkemeden alındığında veraset ilamı olarak da anılır. Pek çok durumda noterden alınabilir. Vasiyetname bulunduğunda ya da yabancı uyruklu kişiler söz konusu olduğunda ise çoğunlukla sulh hukuk mahkemesine başvurmak gerekir.
Bu belge tapu müdürlüğü, bankalar ve vergi dairesi tarafından istenir. Mirasçıların kim olduğunu ortaya koyar; terekenin değeri hakkında ise bir şey söylemez.
İntikal
İntikal, taşınmazın tapu müdürlüğünde mirasçılar adına tescil edilmesidir. Bu işlem tamamlanana kadar tapuda malik olarak müteveffa görünmeye devam eder. Tapu müdürlüğü çoğu durumda, intikal işleminden önce veraset ve intikal vergisi beyannamesinin verildiğini ya da vergi yönünden bir engel bulunmadığını gösteren bir belge ister.
Mirasçılar ilk aşamada genellikle elbirliği mülkiyetiyle tescil edilir. Daha sonra bu mülkiyeti payların belirli olduğu paylı mülkiyete çevirebilir ya da kendi aralarında bir paylaşım üzerinde anlaşabilirler.
Veraset ve intikal vergisi beyannamesi
Veraset ve intikal vergisi, ölüm yoluyla geçen mal varlığı üzerinden alınır. Mirasçılar genellikle ölümden sonra kanunda belirlenen süre içinde vergi dairesine beyanname verir. Bu süre, ölümün nerede gerçekleştiğine ve mirasçıların nerede yaşadığına göre değişir. İstisna tutarları, oranlar ve süreler kanunla belirlenir ve zaman zaman güncellenir; bu nedenle somut dosya için ayrıca teyit edilmelidir.
Beyannamede taşınmazlar için esas alınacak değer vergi mevzuatına göre belirlenir. Bağımsız bir değerleme bunun yanında da faydalı olabilir: terekenin piyasa değerini görmek, seçenekleri danışmanınızla değerlendirmek ve mirasçıların kendi kararları için tutarlı bir zemin oluşturmak için.
Değerleme tarihi
Mirasta esas alınan değerleme tarihi genellikle ölüm tarihidir. Değerleme aylar ya da yıllar sonra hazırlansa bile değer, o tarih itibarıyla ve o döneme ait verilerle belirlenir.
Mirasçılar kimi zaman ikinci bir değere de ihtiyaç duyar: örneğin bir mirasçı diğerlerinin payını satın almak istediğinde ya da satış planlandığında güncel değer. Değerlerin kendi tarihi ve varsayımlarıyla açıkça belirtilmesi kaydıyla, taşınmaz iki tarih için de değerlenebilir.
Mirasçılar arasında paylaşım
Mirasçılar arasındaki anlaşmazlıkların önemli bir kısmı hukuktan çok değerden kaynaklanır. Bir mirasçı evi elinde tutmak, bir diğeri satmak, yurt dışında yaşayan bir başkası ise payının karşılığını nakit almak isteyebilir. Bağımsız bir değerleme, mirasçılara ortak bir başlangıç noktası sunar.
Değerlemenin ele alabileceği sorular şunlardır:
- taşınmazın bir bütün olarak değeri
- taşınmazın ayrı bağımsız bölümlere ya da parsellere ayrılıp ayrılamayacağı ve bunun değere etkisi
- mevcut bir kira sözleşmesinin, mirasçılardan birinin taşınmazı kullanıyor olmasının ya da onaylı projede yer almayan ilavelerin etkisi
Bir hissenin değeri, bütünün değerinin basit bir oranı olmayabilir. Bunun nasıl ele alınacağı değerlemenin amacına bağlıdır ve raporda belirtilmelidir.
Anlaşma sağlanamazsa: ortaklığın giderilmesi
Mirasçılar anlaşamadığında, içlerinden biri genellikle mahkemeden ortaklığın sona erdirilmesini isteyebilir. Bu sürece ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) denir. Dava açılmadan önce çoğu durumda arabulucuya başvurulması gerekir.
Mahkeme önce taşınmazın aynen taksiminin mümkün olup olmadığına bakar. Mümkün değilse ya da bölünme değeri önemli ölçüde düşürecekse, taşınmaz genellikle açık artırmayla satılır ve bedel mirasçılar arasında payları oranında paylaştırılır. Mahkeme değer tespiti için genellikle kendi bilirkişisini görevlendirir. Önceden alınmış bir değerleme yine de mirasçıların durumlarını görmesine, arabuluculuğa hazırlanmasına ve uzlaşmanın satıştan daha iyi olup olmadığını değerlendirmesine yardımcı olabilir.
Yurt dışında yaşayan mirasçılar
Yurt dışında yaşayan mirasçılar, sürecin adımlarına genellikle bir vekil aracılığıyla katılabilir. Türk konsolosluğunda düzenlenen ya da yabancı bir noterde düzenlenip apostil şerhi ve onaylı tercümesi yapılan bir vekâletname yaygın yoldur. Böylece mirasçılık belgesi, tapu işlemleri ve vergi beyannamesi Türkiye’de yürütülebilir.
Değerleme için yurt dışındaki mirasçıların çoğu durumda seyahat etmesi gerekmez. İlk inceleme için belgelerin taranmış kopyaları yeterlidir; yerinde inceleme için erişim bir aile üyesi ya da vekil aracılığıyla sağlanabilir.
Yurt dışında yaşıyorsanız, o ülkedeki beyan kendi kurallarına tabidir: Yurt dışında yaşıyorsanız Türkiye’deki taşınmazınızın değeri.
Diğer rehberler
Gayrimenkul değerlemesi için gerekli belgeler
Değerleme, taşınmazın hukuki ve fiziki kaydına dayanır. Bu rehberde hangi belgelerin neden önemli olduğunu ve bir belge eksik olduğunda nasıl ilerlendiğini bulabilirsiniz.
Gayrimenkul değerleme yöntemleri
Değerleme uzmanları değere, kabul görmüş birkaç yöntemle ulaşır. Bu rehberde bu yöntemleri, hangi durumda uygun olduklarını ve piyasa değerinin ilan fiyatından farkını sade bir dille bulabilirsiniz.
Yurt dışında yaşıyorsanız Türkiye'deki taşınmazınızın değeri
Almanya, Hollanda, Belçika ya da İngiltere'de yaşayan biri, Bodrum'daki taşınmazı için o ülkede değer beyan etmek zorunda kalabilir. İstenen piyasa değeridir, tapudaki emlak vergisi değeri değildir.
Değerleme talebinizi başlatın
Taşınmazınız hakkında bizimle konuşun. Aramalar doğrudan değerleme uzmanımıza bağlanır.