Ana içeriğe geç

Reh­ber­ler

Gay­ri­men­kul de­ğer­le­me yön­tem­le­ri

De­ğer­le­me uz­man­la­rı değere, kabul görmüş birkaç yön­tem­le ulaşır. Bu reh­ber­de bu yön­tem­le­ri, hangi durumda uygun ol­duk­la­rı­nı ve piyasa de­ğe­ri­nin ilan fi­ya­tın­dan farkını sade bir dille bu­la­bi­lir­si­niz.

Yayın 20 Ekim 2026 · 3 dk okuma

De­ğer­le­me yöntemi ne işe yarar

De­ğer­le­me yöntemi, ve­ri­ler­den değere ulaş­ma­nın sis­tem­li bir yoludur. Ge­rek­çe­yi ortaya koyar; raporu okuyan kişi değere nasıl ula­şıl­dı­ğı­nı gö­re­bi­lir ve sı­na­ya­bi­lir. Çoğu durumda bir yöntem esas alınır, bir diğeri sağlama için kul­la­nı­lır. Seçim; ta­şın­ma­zın türüne, de­ğer­le­me­nin amacına ve mevcut ve­ri­le­re bağ­lı­dır.

Yaygın olarak kul­la­nı­lan dört yöntem vardır. Dördü de aynı soruya farklı yön­ler­den yak­la­şır.

Emsal kar­şı­laş­tır­ma yöntemi

Emsal kar­şı­laş­tır­ma yöntemi, değeri yakın çev­re­de­ki benzer ta­şın­maz­la­rın satış ya da teklif be­del­le­rin­den ha­re­ket­le tahmin eder. Ko­nut­lar­da en sık kul­la­nı­lan yön­tem­dir; çünkü alı­cı­lar da ta­şın­maz­la­rı büyük ölçüde bu şekilde kar­şı­laş­tı­rır.

Asıl iş dü­zelt­me­ler­de­dir. Bir­bi­ri­nin aynısı olan iki ta­şın­maz nadiren bulunur; bu nedenle em­sal­ler konum, bü­yük­lük, yaş, bakım durumu, manzara, arsa ve ortak ola­nak­lar açı­sın­dan dü­zel­ti­lir. İlan fi­yat­la­rı dik­kat­le ele alınır; çünkü alı­cı­la­rın ödediği bedeli değil, sa­tı­cı­la­rın bek­len­ti­si­ni gös­te­rir.

En uygun olduğu du­rum­lar:

  • yeterli sayıda kar­şı­laş­tı­rı­la­bi­lir ta­şın­maz bu­lun­ma­sı
  • ta­şın­ma­zın daire ya da villa gibi yaygın bir türde olması
  • pi­ya­sa­nın güncel veri sağ­la­ya­cak kadar ha­re­ket­li olması

Maliyet yöntemi

Maliyet yöntemi arsanın de­ğe­riy­le başlar; mevcut yapının bugünkü yeniden yapım ma­li­ye­ti­ni ekler ve yaş, yıp­ran­ma ve eskime için bir indirim uygular. Mantığı ba­sit­tir: alıcı ge­nel­lik­le bir ta­şın­ma­za, benzer bir arsa alıp eşdeğer bir yapı inşa etmenin ma­li­ye­tin­den faz­la­sı­nı ödemez.

Şu du­rum­lar­da fay­da­lı­dır:

  • doğ­ru­dan emsali az olan müs­ta­kil vil­la­lar ve özel tasarım ko­nut­lar
  • yakın zamanda önemli inşaat ya da iyi­leş­tir­me ya­pıl­mış ta­şın­maz­lar
  • emsal kar­şı­laş­tır­ma so­nu­cu­nun sağ­la­ma­sı

Zayıf yanı, ma­li­yet­le değerin aynı şey ol­ma­ma­sı­dır. Zayıf bir ko­num­da­ki sağlam bir yapı, inşa ma­li­ye­tin­den daha az ede­bi­lir; aranan bir ko­num­da­ki mü­te­va­zı bir yapı ise daha fazla.

Gelir in­dir­ge­me yöntemi

Gelir in­dir­ge­me yöntemi ta­şın­ma­zı, üre­te­bi­le­ce­ği gelire göre de­ğer­ler. En sade hâliyle sür­dü­rü­le­bi­lir yıllık net gelir, o pi­ya­sa­da­ki risk ve getiri bek­len­ti­si­ni yan­sı­tan bir ka­pi­ta­li­zas­yon oranına bölünür. Daha ay­rın­tı­lı uy­gu­la­ma­lar­da gelir birkaç yıl için ön­gö­rü­lür ve bugüne in­dir­ge­nir.

Uygun olduğu ta­şın­maz­lar:

  • dükkân, ofis ve diğer ticari ta­şın­maz­lar
  • esas olarak kira geliri için alınmış ko­nut­lar
  • otel, pan­si­yon ve kısa dönem ki­ra­la­nan ko­nut­lar, ih­ti­yat­la

Sonuç, gelir ve­ri­si­nin ka­li­te­si kadar sağ­lık­lı­dır. Kira söz­leş­me­le­ri, doluluk ka­yıt­la­rı ve işletme gi­der­le­ri ek­sik­siz ve ger­çek­çi ol­ma­lı­dır. Kıyı böl­ge­le­rin­de sık görülen se­zon­luk gelir ayrıca özen ge­rek­ti­rir.

Ge­liş­tir­me ve artık değer yöntemi

Artık değer yöntemi, ge­liş­ti­ri­le­cek ar­sa­lar­da ya da yeniden ya­pıl­ma­sı muh­te­mel bi­na­lar­da kul­la­nı­lır. Sondan başa doğru çalışır. Önce ta­mam­lan­mış pro­je­nin değeri tahmin edilir. Bu de­ğer­den inşaat ma­li­yet­le­ri, proje ve mü­şa­vir­lik gi­der­le­ri, fi­nans­man ma­li­ye­ti ve makul bir ge­liş­ti­ri­ci kârı düşülür. Geriye kalan tutar, yani artık değer, arsanın de­ğe­ri­ne işaret eder.

Yöntem has­sas­tır. Var­sa­yı­lan satış de­ğer­le­rin­de­ki ya da inşaat ma­li­yet­le­rin­de­ki küçük de­ği­şik­lik­ler arsa de­ğe­ri­ni önemli ölçüde de­ğiş­ti­re­bi­lir. İmar durumu da be­lir­le­yi­ci­dir; çünkü ya­pı­laş­ma hakları, arsa üzerine ne inşa edi­le­bi­le­ce­ği­ni ve do­la­yı­sıy­la arsanın neyi ta­şı­ya­bi­le­ce­ği­ni be­lir­ler.

De­ğer­le­me tarihi neden önem­li­dir

Değer belirli bir tarih iti­ba­rıy­la verilir. Piyasa hareket eder, mevzuat değişir, yapılar yaş­la­nır. Bir tarihte doğru olan değer, bir yıl sonra doğru ol­ma­ya­bi­lir. Miras ya da dava gibi bazı amaç­lar­da esas tarih geç­miş­te ola­bi­lir; bu durumda de­ğer­le­me o tarihte mevcut olan ve­ri­le­re bakar. Somut bir dosyada hangi tarihin esas alı­na­ca­ğı ge­nel­lik­le hukuki ya da ver­gi­sel bir konudur; bunu avu­ka­tı­nız veya mali mü­şa­vi­ri­niz­le gö­rüş­me­niz yerinde olur.

Var­sa­yım­lar neden önem­li­dir

De­ğer­le­me var­sa­yım­la­ra dayanır; rapor bu var­sa­yım­la­rı açıkça be­lirt­me­li­dir. Örneğin:

  • ta­şın­maz üze­rin­de resmi ka­yıt­lar­da gö­rün­me­yen bir tak­yi­dat bu­lun­ma­dı­ğı
  • yapının onaylı pro­je­si­ne uygun olduğu ya da ol­ma­dı­ğı
  • plan­la­nan bir yolun ya da imar de­ği­şik­li­ği­nin ger­çek­le­şip ger­çek­leş­me­ye­ce­ği
  • ta­şın­ma­zın boş olarak mı, mevcut kira söz­leş­me­siy­le mi de­ğer­len­di­ril­di­ği

Tek bir var­sa­yı­mın de­ğiş­me­si değeri de­ğiş­ti­re­bi­lir. Var­sa­yım­la­rı okumak, değerin ken­di­si­ni okumak kadar önem­li­dir.

Piyasa değeri ve ilan fiyatı

Piyasa değeri; bir ta­şın­ma­zın de­ğer­le­me ta­ri­hin­de, uygun bir pa­zar­la­ma sü­re­ci­nin ar­dın­dan, istekli bir alıcı ile istekli bir satıcı ara­sın­da, ta­raf­la­rın bilgili ve ba­si­ret­li dav­ran­dı­ğı ve her­han­gi bir zorlama altında ol­ma­dı­ğı bir işlemde el de­ğiş­tir­me­si bek­le­nen tahmini tu­tar­dır. Ve­ri­le­re dayanan bir tah­min­dir.

İlan fiyatı ise sa­tı­cı­nın ya da emlak da­nış­ma­nı­nın du­yur­ma­yı tercih ettiği be­del­dir. Bek­len­ti­yi, pa­zar­lık payını ya da hızlı satış ih­ti­ya­cı­nı yan­sı­ta­bi­lir. Kimi zaman piyasa de­ğe­ri­ne ya­kın­dır, kimi zaman de­ğil­dir. De­ğer­le­me bir ilan fi­ya­tı­nı olduğu gibi be­nim­se­mez; onu ve­ri­ler­le sınar.

De­ğer­le­me ta­le­bi­ni­zi baş­la­tın

Ta­şın­ma­zı­nız hak­kın­da bizimle konuşun. Ara­ma­lar doğ­ru­dan de­ğer­le­me uz­ma­nı­mı­za bağ­la­nır.

Çerez ter­cih­le­ri